Resultaten van de CoP13 van het SPAW-protocol

De bredere Caribische regio wordt nog steeds geconfronteerd met enkele van de meest urgente uitdagingen voor de biodiversiteit ter wereld. Van de overexploitatie van mariene soorten tot de illegale handel in papegaaien en zangvogels, de vernietiging van koraalriffen en de toenemende verspreiding van invasieve soorten: de bedreigingen zijn complex en hangen met elkaar samen.

Tegen deze achtergrond kwamen regeringen in Kingston bijeen voor de dertiende bijeenkomst van de Conferentie van de Partijen (CoP13) bij het SPAW-protocol, een essentieel regionaal akkoord ter bevordering van de samenwerking rond biodiversiteitsbeheer. Om dit juridische kader en de bredere gemeenschap van betrokken professionals te ondersteunen, nam de CAR-WEN-werkgroep deel aan de bijeenkomst om ontwikkelingen te delen, met de Partijen in gesprek te gaan en mogelijkheden te verkennen om de handhaving van natuurwetgeving in de hele regio te versterken.

Het SPAW-protocol

Het Protocol betreffende speciaal beschermde gebieden en wilde dieren en planten bij het Verdrag inzake de bescherming en ontwikkeling van het mariene milieu in het Caraïbisch gebied is de juridisch bindende overeenkomst van de Caribische regio voor het behoud en beheer van mariene en kustbiodiversiteit. Sinds de inwerkingtreding in 2000 is het aantal verdragsluitende partijen bij het SPAW-protocol gegroeid tot 19. Zij werken samen om nieuwe en sectoroverstijgende milieuvraagstukken aan te pakken.

Tot de instrumenten behoren de aanwijzing van beschermde gebieden, het opnemen van bedreigde en met uitsterven bedreigde soorten op lijsten, de ontwikkeling van regionale beheerrichtlijnen en het opzetten van samenwerkingsinitiatieven waarmee regeringen gezamenlijk kunnen optreden. Deze maatregelen helpen landen hun aanpak van biodiversiteitsverlies te coördineren op een manier die geen enkele regering op eigen kracht zou kunnen realiseren.

Het SPAW-protocol vormt ook een aanvulling op de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten. Terwijl CITES zich richt op internationale handel, omvat het SPAW-protocol een breder geheel van verantwoordelijkheden voor het beheer en behoud van biodiversiteit binnen nationale grenzen.

Belangrijkste resultaten van CoP13

Tijdens de CoP13 van het SPAW-protocol namen de Partijen een reeks besluiten aan die de regionale samenwerking in de tweejarige periode 2026–2027 zullen vormgeven. Het ging onder meer om de oprichting van een netwerk van beheerders van beschermde gebieden, nieuwe richtlijnen voor de bescherming van haaien, actualiseringen van het regionale beleid en de bestuurlijke samenwerking rond sargassum, stappen om een mechanisme voor de uitvoering en naleving van het SPAW-protocol te overwegen, en toezeggingen om de wetenschappelijke capaciteit voor kustwetlands te versterken. De bijeenkomst onderschreef ook het SPAW-werkplan voor 2026–2027, dat een kader biedt voor prioritaire activiteiten in de bredere Caribische regio.

Gezamenlijk blijven deze resultaten bijdragen aan natuurbehoud in de hele regio, op basis van samenwerking en wetenschappelijke kennis.

CAR-WEN tijdens CoP13

Binnen deze bredere context droeg de CAR-WEN-werkgroep bij aan de discussies over wildlifecriminaliteit, uitdagingen bij de handhaving en capaciteitsbehoeften in de hele regio. De werkgroep diende een informatiedocument in ter overweging door de Partijen. Dit omvatte een geactualiseerde achtergrondnota over de voortgang van het initiatief, een concept-Memorandum van Overeenstemming (MOU) en een technische nota over de totstandkoming van het MOU.

Leden van het managementteam gingen ook in gesprek met regeringsafgevaardigden om lessen te delen uit de verdere ontwikkeling van CAR-WEN, waaronder de proefgewijze toepassing van de Toolkit voor snelle beoordeling. Deze gesprekken helpen het werk van CAR-WEN te plaatsen binnen de bredere inspanningen van het SPAW-protocol ter ondersteuning van effectief en gecoördineerd biodiversiteitsbeheer.

Een belangrijk resultaat van CoP13 voor het CAR-WEN-initiatief was de opname van acties met betrekking tot het netwerk in Besluit VII over strategische partnerschappen. Concreet hebben de verdragsluitende partijen bij het SPAW-protocol de Partijen nu gezamenlijk uitgenodigd om:

• te overwegen nationale contactpunten aan te wijzen voor contacten met de CAR-WEN-werkgroep; en

• deel te nemen aan de beoordeling door regeringen van het concept-MOU om CAR-WEN volledig tot stand te brengen.

Daarnaast verzoekt Besluit VII het secretariaat van het SPAW-protocol om:

• waar passend de coördinatie tussen initiatieven van het SPAW-protocol en CAR-WEN te ondersteunen.

Deze formulering in het besluit biedt ruimte om de dialoog met de gemeenschap rond het SPAW-protocol over de ontwikkeling van het netwerk voort te zetten. Ook weerspiegelt zij de groeiende belangstelling onder Caribische regeringen voor gestructureerde samenwerking bij de handhaving van natuurwetgeving.

Afgevaardigden en waarnemers bij het SPAW-protocol kwamen in Kingston bijeen om de voortdurende samenwerking bij de handhaving van natuurwetgeving in de hele Caribische regio te ondersteunen.

Vooruitblik

De CAR-WEN-werkgroep zal nu voortbouwen op de impuls van CoP13 tijdens het volgende grote internationale forum: CITES CoP20. Daar zullen we de behoeften van de Caribische regio op het gebied van handhaving verder onder de aandacht brengen en de voortgang van onze werkgroep delen met een wereldwijd publiek.

Ons doel is om partnerschappen te blijven ontwikkelen, instrumenten te verfijnen en een gecoördineerde aanpak van wildlifecriminaliteit te ondersteunen, zodat de bescherming van de biodiversiteit in de Caribische regio niet bij beloften blijft, maar daadwerkelijk wordt gerealiseerd.